Αναζήτηση αυτού του ιστολογίου

Τετάρτη, 12 Σεπτεμβρίου 2018

ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΞΥΛΟΓΛΥΠΤΙΚΗΣ - ΑΝΘΡΩΠΩΝ ΛΟΓΙΑ & ΕΡΓΑ

Βλέπω μπροστά μου το αναμνηστικό και έχω την αίσθηση πως έχει περάσει καιρός από τότε που μου το παρέδωσε ο Μιχάλης Τζωρτζής.

Αναμνηστικό. Δημιουργία  του Μιχάλη Τζώρτζη



1ο Πανελλήνιο Συμπόσιο Ξυλογλυπτικής!
Τι βαρύγδουπη, βαριά λέξη για κάτι τόσο απλό, ζεστό, όμορφο, όπως ήταν αυτό το εργαστήρι ξυλογλυπτικής που στήθηκε με μεράκι και αγάπη από λιγοστούς ανθρώπους, σε έναν πανέμορφο τόπο.
Ο Νίκος Μάνεσης είχε την ιδέα, την τρέλα, το όνειρο και κουβάλησε τα εργαλεία του από το εργαστήριό του για αυτόν τον σκοπό.
Ανταποκριθήκαμε τέσσερις  άνθρωποι από όλη τη χώρα και βρήκαμε τον τρόπο να φτάσουμε στην Κρήτη, όπου άλλοι τόσοι ενωθήκαμε και γίναμε ομάδα τέλεια!
Η Δέσποινα Πλευράκη με τον Βαγγέλη Σγουράκη και ο π. Νικήτας ανέλαβαν το κομμάτι της φιλοξενίας και το έκαναν με την καρδιά τους ζεστή και την αγκαλιά τους ανοιχτή.

Ο λόφος του Κοψά, το ξωκλήσι του προφήτη Ηλία, έγινε ο τόπος μας για έξι μέρες.

Πανοραμική του λόφου Κοψά

Χρήστος Ρέντας, Νίκος Μάνεσης, Κώστας Παναγιώτου, Δέσποινα Πλευράκη, Γιάννης Μαστοράκης (Δήμαρχος Χερσονήσου), Βαγγέλης Μίχος, Αργύρης Μπατσέλας


Εκεί χτυπούσε η καρδιά μας, συγχρονισμένη με τα σκαρπέλα, τα αλυσοπρίονα, τα τριβεία και κάθε λογής εργαλεία που χρησιμοποιήσαμε, για να ανακαλύψουμε τη μορφή που κρύβουν τα ξύλα μας.
Κάποιοι, που τους ονομάσαμε "σκαρπελάκηδες' ήταν μαστόρια καταπληκτικά και σκάλισαν στο ξύλο της φλαμουριάς, θέματα που είχαν επιλέξει εκ των προτέρων.
Κάποιοι άλλοι, δούλεψαν με διάφορα πιο "εξελιγμένα" εργαλεία για να πάρουν το αποτέλεσμα που ήθελαν από το ξύλο.
Οι υπόλοιποι, "οι βάρβαροι" αλυσοπριονάκηδες, κάτι φασαριόζηδες τύποι μας πήραν τα αυτιά μέχρι να φέρουν το έργο τους στα ίσα.
Όλοι όμως, ριχτήκαμε στη δουλειά με τέτοια διάθεση δημιουργίας, από την πρώτη μέρα, που δε χωρά αμφιβολία πως ήμασταν αφοσιωμένοι στο σκοπό μας, δίχως να προηγηθεί κάποια συνεννόηση για τον τρόπο που θα δουλέψουμε, το θέμα που θα αναζητήσουμε, τα εργαλεία που θα χρησιμοποιήσουμε.
Αγαστή συνεργασία και πνεύμα ομοψυχίας ανάμεσα σε ανθρώπους που μόλις γνωριστήκαμε, δεν μπορούσα να φανταστώ πως θα γινόταν τόσο απλά.

Όλα ξεκίνησαν από την μάντρα ξυλείας του Κώστα Κυρικλάκη.
Ήταν η μαγική κίνηση που πυροδότησε όλα μας τα όνειρα.

Στη μάνδρα του Κώστα Κυρικλάκη

Νίκος Μάνεσης, Βαγγέλης Μίχος, Αργύρης Μπατσέλας, ο υπάλληλος της μάνδρας και πολύτιμος βοηθός (συγνώμη που δεν συγκράτησα το όνομά σου φίλε) Χρήστος Ρέντας.

Χρήστος Ρέντας και Νίκος Μάνεσης

Είχε απίστευτη ποσότητα κορμών ελιάς.
Να μη ξέρεις που να πρωτοκοιτάξεις!
Και το καλύτερο;
Εν λευκώ, ότι διαλέξαμε, μας δόθηκε.
Για μένα, ήταν το ήμισυ του παντός και θα του είμαι ευγνώμων γι' αυτό.
Πέμπτη 30 Αυγούστου 2018, πρώτη μέρα δημιουργίας και στο λόφο Κοψά αν πλησιάσει κανείς από μακριά, θα νομίσει πως βρίσκεται σε ξυλουργείο, μάντρα με καυσόξυλα, υλοτομούμενο δάσος. Απίστευτος θόρυβος από οκτώ ανθρώπους που δουλεύουν πυρετωδώς.
Ο Γιώργος Αθανασάκης, με τον Κώστα Παναγιώτου, οι "σκαρπελάκηδες" έχουν βάλει το φλαμούρι τους στον πάγκο και το πελεκάνε με τα σκαρπέλα τους.

Γιώργος Αθανασάκης επί το έργον με τα σκαρπέλα του.

Κώστας Παναγιώτου, έτερος σκαρπελάκιας!


Ο Νίκος ο Μάνεσης και ο Χρήστος ο Ρέντας με τα αλυσοπρίονα διαμορφώνουν τον κορμό ευκαλύπτου ο πρώτος, τον κορμό ελιάς ο δεύτερος για να δώσουν η φόρμα που θα σκαλίσουν.

Νίκος Μάνεσης δημιουργεί την Μετανάστευση στον κορμό Ευκαλύπτου

Χρήστος Ρέντας περιποιήτε το φτέρωμα του κύκνου του.

Κι εγώ ανάμεσά τους, να καθαρίζω το πόνεμα της ελιάς κουβαλώντας το μέσα έξω, ανάλογα με το εργαλείο που χρησιμοποιούσα.

Έξω, για να σώσω τους μέσα από την σκόνη του τροχού.


Το απόγευμα έγινε ο αγιασμός της εκδήλωσης. Λογική εξέλιξη, αφού η φιλοξενία μας ήταν υπό την σκέπη του π. Νικήτα.  Ο Πολιτιστικός σύλλογος Ανώπολης φρόντισε για τα κεράσματά μας και ήταν όλα νοστιμότατα!


Μέλη του Πολιτιστικού με τα καλούδια τους


Την επόμενη μέρα, προστέθηκαν στην ομάδα ο Αργύρης Μπατσέλας  από Άργος Ορεστικό Καστοριάς 



Αργύρης Μπατσέλας με το ηλεκτρικό του αλυσοπρίονο

και ο Μάνος Πετράκης από τα Χανιά


Ο απίστευτος καλλιτέχνης, Μάνος Πετράκης με το περίτεχνο γλυπτό του

Ο Μαρίνος Μαρκάκης, κάποιες φορές τα κατάφερε να είναι στη συντροφιά μας με την κιθάρα από ξύλο μαύρης μουριάς. 

Μαρίνος Μαρκάκης με την κιθάρα του...

Οι υπόλοιπες μέρες κύλησαν αρμονικά και δημιουργικά, με τα όποια μικροπροβλήματα να μη μας επηρεάζουν στο έργο μας.

Μια μέρα πριν παραδώσουμε τα έργα μας, ενσωματώθηκε στην ομάδα η Γεωργία Μάρκου από Αθήνα, κάτοικος Χανίων και πρόλαβε να παραδώσει την γοργόνα της το απόγευμα της Τρίτης 4/9.

Γεωργία Μάρκου, σκάβει στα γρήγορα τη φλαμουριά της να προλάβει το χρόνο


Η αλήθεια είναι, πως έχω απομακρυνθεί από την κατάσταση υπερδιέγερσης που βρισκόμουν τις μέρες της δημιουργίας. Έτσι, δεν θα έχει και το ανάλογο περιεχόμενο η περιγραφή που θα προσπαθήσω να κάνω, για τις σκέψεις μου και τα συναισθήματα που μου ξυπνούσε όλη αυτή η διαδικασία.
Κάθε φορά που ξεκινώ ένα έργο, είναι αδύνατο να προσδιορίσω το αποτέλεσμα και φυσικά το θέμα του. Έτσι όταν ξεκίνησα να καθαρίζω αυτό το καρκίνωμα της ελιάς - στην Κρήτη έμαθα πως το καλούν  Πόνεμα  (τι όμορφη λέξη!) - δεν μπορούσα να φανταστώ την ιστορία που θα έπλεκα, καθώς αποδομούσα τα σαθρά υλικά, τα χώματα και τις πέτρες που είχε φυλακισμένα μέσα του.

Το πόνεμα μόλις το εντόπισα στη μάνδρα του Κώστα Κυρικλάκη

Βαγγέλης Μίχος και Κώστας Κυρικλάκης

Στην αρχή φάνηκε ένα κεφάλι κύκνου, να κρύβεται κάτω από την φτερούγα του. Δεν με ενέπνευσε αυτή η πρώτη ανακάλυψη. Όταν γύρισα πλευρά και άρχισα να καθαρίζω, ξεπρόβαλε μπροστά μου η εικόνα αυτή.




Ένα έμβρυο, στην μήτρα του πονέματος, με το ομφάλιο λώρο πάνω από το κεφάλι του. 
Και άρχισε να πλέκει και να ξεπλέκει ιστορίες το μυαλό μου. Να θυμάμαι, να ζω ξανά καταστάσεις, να ξεφεύγω από αυτές, πλάθοντας μια νέα ιστορία.
Δημιούργησα το δικό μου Ιδαίον Άνδρον.
Με αντίθετη πορεία από αυτήν της ιστορίας του Δία. (Γεννήθηκε στο Δικταίον και μεγάλωσε  στο Ιδαίον)Αφού όρισα το έμβρυο ως Δία, η άλλη όψη του πονέματος, σίγουρα θα είχε την Ρέα.
Και την είχε σε μια στάση, σαν αυτή που παίρνουν οι μητέρες όταν προσεύχονται για τα παιδιά τους. Όταν ανησυχούν γι' αυτά!


Στο πλάι του πονέματος, βρίσκονταν τα δυο κλαδιά που το μεγάλωσαν.


Το ένα από αυτά, έγινε ο Κουρήτης, φύλακας άγγελος του Δία.
Κατά τη διάρκεια των εργασιών, ερχόντουσαν γονείς, γιαγιάδες και παππούδες κυρίως, με τα εγγόνια τους και συνομιλούσαμε. Μου άρεσε να ακούω τις ιστορίες που έβλεπαν στο έργο μου τα παιδιά.
Ένα από αυτά, ένα κοριτσάκι κοντά στα δέκα, αφού είπε την ιστορία του, άκουσε και τη δικιά μου και μου χάρισε το πολυτιμότερο πρόσωπο στο έργο. Με αυτό ολοκληρώθηκε πλήρως.


Στην άλλη πλευρά, το άλλο κλαδί που έτρεφε το πόνεμα, είχε γίνει το στόμα του Κρόνου που έτρωγε τα παιδιά του.Για να γλυτώσει το παιδί της η Ρέα, το τάιζε με φασκιωμένες κοτρόνες.

Από τη χαρά μου, τη συγκίνηση, ξέχασα και το όνομά της. Ήταν η πιο δυνατή στιγμή για μένα, όλης αυτής της προσπάθειας. Η στιγμή της συν-δημιουργίας του καλλιτέχνη με τον θεατή.
Η παρουσία μου σε αυτή τη δημιουργική προσπάθεια, ολοκληρώθηκε με δυο έργα μικρής εμβέλειας μεγάλης συναισθηματικής αξίας για μένα.
Το ένα ήταν αφιερωμένο στην Δέσποινα Πλευράκη, σαν ελάχιστη ανταπόδοση της ζεστής της φιλοξενίας και αναγνώριση της εξαιρετικά δύσκολης προσπάθειας να διαφυλάξει την ηρεμία σε όλες τις εμπλεκόμενες πλευρές.


Το δεύτερο, δημιουργήθηκε για να καλύψει την ανάγκη, να καταγραφούν τα ονόματα των δημιουργών σε ανάμνηση της συμμετοχής μας.

Από ένα κομμάτι ελιάς, που περίσσεψε από το έργο του Χρήστου Ρέντα, βγήκε αυτό.


Εκτός από τα ονόματα που χαράχθηκαν μπροστά, περιμετρικά της κεφαλής του, σκαλίστηκαν 8 φάτσες. (Είναι μια άσκηση αναζήτησης που αγάπησε ο π. Νικήτας)



Στην τελετή παράδοσης, την Τρίτη 4/9 ήταν η πρώτη δύσκολη στιγμή αυτής την ομάδας συν δημιουργών.
 Είναι πέντε η ώρα, και αποφασίζουμε με τον Κώστα και τον Χρήστο, να ανέβουμε στο ξωκλήσι για να ανταμώσουμε τον Νίκο που δήλωσε πως θα βρίσκεται εκεί από νωρίτερα.
Κλειστή πόρτα.
Σε λίγο εμφανίζονται δυο άνθρωποι, που κάποια μέρα, βρέθηκαν ανάμεσά μας και μας χάρισαν τις μελωδίες της φλογέρας που κατασκεύασαν επι τόπου.
Ήταν ο Δαμιανός Βασιλάκης και ο Χαραλάμπης Μανδελενάκης. Από αυτό το αντάμωμα, κρατώ τη γλύκα αυτής της φωτογραφίας από το φακό του Χρήστου Ρέντα, που εκτός από υπέροχος καλλιτέχνης ξυλογλυπτικής,  αποδείχθηκε και δεινός φωτογράφος.

Δαμιανός Βασιλάκης, Βαγγέλης Μίχος, Χαράλαμπος Μανδελενάκης

Ο Νίκος πουθενά. Εμφανίστηκαν και άλλοι έξω από την αυλόπορτα και κάποια στιγμή ήρθε ο παπά Νικήτας και μπήκαμε μέσα.
Η απουσία του Νίκου τροφοδοτεί την ανησυχία μας και αλλάζει τα δεδομένα. Κάποια στιγμή, κατά τις έξι και τέταρτο, αφού έχουν έρθει όλοι, επίσημοι και μη, χορευτικά, κόσμος πολύς, ήρθε με ένα μαύρο σύννεφο πάνω από το κεφάλι του.
Δεν αναζητήσαμε αιτίες και προσπεράσαμε την κατάσταση. Σοφή απόφαση. 
Η γιορτή μας κύλησε όμορφα και σιγά - σιγά χάθηκε η μαυρίλα.
Όμως η αιτία ήταν εκεί και πρέπει να αντιμετωπιστεί.
Με στεναχωρεί αφάνταστα το γεγονός, πως πριν απολαύσουμε τις χαρές της προσπάθειάς μας αυτής, χαλάσαμε καρδιές για το που θα γίνει το επόμενο.  Θαρρείς και είναι αυτοσκοπός!
Δήλωσα κάποια ανύποπτη στιγμή, όταν άνοιγε και έκλεινε η κουβέντα γι' αυτό το θέμα, πως ένας θεσμός για να έχει εξέλιξη, πρέπει να παραμείνει στον τόπο που ξεκίνησε. Να μη "μεταφυτευτεί" γιατί μπορεί να μη πιάσει.
Κατανοώ την ανάγκη των φίλων μου για μεγαλύτερη επισκεψιμότητα κατά τη διάρκεια των εργασιών. 
Όμως αυτό που βίωσα σε αυτόν τον ιστορικό λόφο Κοψά, δεν νομίζω πως μπορώ να το βρω οπουδήποτε αλλού. Την ενέργεια που μου προσέφερε η θέση, το αδιάκοπο αεράκι, η αεικίνητη μορφή του παπά Νικήτα, το φλογισμένο του βλέμμα για όσα γίνονταν. τα όνειρά του για τα έργα που θα κάνει για να στεγάσει τα γλυπτά, το μέλημά του για τη μορφή που θα πάρει ο λόφος σε λίγα χρόνια, με τα δένδρα που έχει φυτέψει και ποτίζει και περιποιήτε.
Αισθάνθηκα πως η παρουσία μας, ήταν μια πηγή αισιοδοξίας και κάτι πολύ πιο σημαντικό από αυτό καθ' αυτό το πόνημα του Συμποσίου Ξυλογλυπτικής.
Ρομαντικός γαρ, δηλώνω λάτρης των καταστάσεων που οι άνθρωποι αλληλοστηρίζονται και βρίσκουν λύσεις όταν και όπου  υπάρχουν προβλήματα και δεν τα δημιουργούν οι ματαιοδοξίες μας.

Το αποτέλεσμα της δουλειάς μας στο ξωκλήσι του προφήτη Ηλία, έγινε η μαγιά για να συνεχίσει αυτή η προσπάθεια και στο μέλλον, να ενώνει ανθρώπους, να δημιουργεί καλλιτεχνήματα, να γράφει ιστορία.
Και είναι αυτό.
Μινώταυρος και Αριάδνη, έργο του Αργύρη Μπατσέλα σε κορμό ελιάς

Κιθάρα, έργο του Μαρίνου Μαρκάκη σε ξύλο Μουριάς. Προτομή γυναίκας, έργο του Μάνου Πετράκη σε ξύλο ευκαλύπτου.

Ορφέας. Έργο του Κώστα Παναγιώτου σε ξύλο φλαμουριάς.

η αφεντιά μου, με το πόνεμα της ελιάς. και τον Νίκο Μάνεση να αναζητεί τρόπο να διώξει τα μαύρα σύννεφα.(Τον αγαπώ αυτόν τον τύπο!)

Ο μαύρος κύκνος, του Χρήστου Ρέντα, σε κορμό ελιάς. Ο Μινώταυρος και η Αριάδνη δίπλα του. Η μετανάστευση. Έργο του Νίκου Μάνεση σε κορμό ευκαλύπτου. Διακρίνεται και ο Ορφέας του Κώστα Παναγιώτου.

Ο Εσταυρωμένος . Έργο του Γιώργου Αθανασάκη σε ξύλο φλαμουριάς.

Πρώτο στη σειρά, το έργο Γοργόνα, της Γεωργίας Μάρκου σε ξύλο φλαμουριάς.

Προσωπείο. Έργο του Νίκου Μάνεση, σε ξύλο κυπαρισσιού.


Αυτή  η καταγραφή, έχει σκοπό να διασώσει στο χρόνο μια προσπάθεια με πολύ ευγενικά κίνητρα, από λίγους ανθρώπους με πολύ μεράκι και αγάπη για αυτό που κάνουν.
Θα τους χρωστώ ευγνωμοσύνη για τις στιγμές που έζησα μαζί τους και δηλώνω παρών σε μελλοντική προσπάθεια με τους ίδιους στόχους.


Τρίτη, 7 Αυγούστου 2018

"Ιστορίες για το αλάτι ' Στο παλιό σπίτι του φύλακα της αλυκής Αγγελοχωρίου


 

'Έξι ερωδιοί και δυο κορμοράνοι πέταξαν πάνω από το κεφάλι μου και κατάλαβα πως έπρεπε να βγω από τη δεξαμενή πλήρωσης της αλυκής, όπου εδώ και λίγη ώρα ζεσταίνω τους ταλαιπωρημένους μύες της πλάτης και της μέσης μου.
Είναι και αυτός ένας τρόπος να αποζημιώνομαι για τον ιδρώτα που ρίχνω τούτες τις μέρες της προετοιμασίας.
Σουρούπωσε για τα καλά και με δυσκολία θα βρω να συμμαζέψω τα εργαλεία που άφησα βιαστικά, για να αποφύγω το αεράκι που φύσαγε και κολλούσε κατάσαρκα το ιδρωμένο πουκάμισο. Κάπως έτσι ξεκίνησε το πρόβλημα με τη μέση λίγες μέρες νωρίτερα και θέλει ιδιαίτερη προσοχή.
Θα αναρωτιέσαι τώρα, προετοιμασία γιατί;
Τι στην ευχή θα κάνεις στη μέση του πουθενά;
Κάποια πράματα ξεκινούν από μια απλή σκέψη και καταλήγουν σε κάτι πραγματικά όμορφο.






Τούτος ο τόπος, ποτισμένος από την αλμύρα της θάλασσας, που συλλέγει το θησαυρό που λέγεται αλάτι εδώ και εκατό χρόνια, έχει τις δικές του ιστορίες. 
Δεν τις ξέρουμε και φοβάμαι είναι λίγο αργά και για να τις μάθουμε.
Για αντιστάθμισμα καλέσαμε σε βοήθεια, μια από τις καλύτερες αφηγήτριες παραμυθιών  που γνωρίζω, την Ανθή Θάνου. 
Η πρότασή μας να έρθει και να μας διηγηθεί ιστορίες και παραμύθια για το αλάτι, έγινε δεκτή και την περιμένουμε μαζί με τον εξαιρετικό συνεργάτη της Αλέξανδρο Μακρή την Παρασκευή 24 Αυγούστου στις 8 το βράδυ.
Για να γίνει φιλόξενος ο χώρος, χρειάζεται να ασχοληθεί κάποιος μαζί του. Να τον καθαρίσει από τα χόρτα και τα σκουπίδια, να συμμαζέψει τα κεραμίδια και τα τούβλα που η εγκατάλειψη τα αφαιρεί από το σώμα του σπιτιού και τα σπέρνει στην αυλή του. Να κλείσει τα σημεία που είναι επικίνδυνα για τους εποχούμενους, που πλησιάζουν στην περιοχή της αλυκής από την πλευρά της θάλασσας, και να δημιουργηθεί ένα περιβάλλον ασφαλές και οικείο για οποιοδήποτε θα μείνει για μια ώρα, δίχως φως, δίχως μικροφωνικές, δίχως καθίσματα, να αφουγκραστεί τους ήχους της θάλασσας, του αέρα, να φέρνουν τις ιστορίες που θα μας αφηγηθεί η Ανθή και τις νότες του Αλέξανδρου που θα τις συνοδεύουν.





Αυτή λοιπόν είναι η αιτία που βρίσκομαι κάθε μέρα στο σπίτι της αλυκής, μουσκεύω με τον ιδρώτα μου την αυλή του και βουτάω λίγο πριν πέσει ο ήλιος στα ζεστά νερά της μικρής λιμνούλας που γεμίζει με θαλασσινό νερό τα "τηγάνια " της αλυκής για να γεμίσουν αλάτι.
Γεμίζει και η ψυχή μου με όνειρα και προσδοκίες, πως ο κόσμος που θα βρεθεί εκείνη τη μαγική βραδιά δίπλα μας, θα φύγει με ένα χαμόγελο στα χείλη και μια γλυκιά σπίθα στη ματιά, πως η ζωή μπορεί να είναι όμορφη και φωτεινή ακόμη και μέσα στο σκοτάδι.
Θα έρθεις;



Τρίτη, 15 Μαΐου 2018

Ο ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΣΤΗΝ ΨΗΦΙΑΚΗ ΕΠΟΧΗ



Η εισήγησή μου στην 11η Πανελλήνια συνάντηση ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΩΝ που έγινε το Σαββάτο 12 Μαΐου στην πανέμορφη και φιλόξενη πόλη των Τρικάλων, σε έναν χώρο φορτωμένο με μνήμες και ως παλιά φυλακή και ως σημερινό μουσείο Τσιτσάνη.
Η συζήτηση φυσικά και δεν έληξε για το μεγάλο αυτό θέμα. Θα επανερχόμαστε για να προετοιμαστούμε όσο το δυνατόν καλύτερα, για όσα μας επιφυλάσσει το μέλλον.


"Είναι πρόκληση εξαιρετικά ενδιαφέρουσα, να φέρει κανείς τον Επίκουρο στη ψηφιακή εποχή του σήμερα. Και ως τέτοια την αποδέχθηκα, όταν μου έγινε από τον Αντώνη Μπιλίση και τον Κήπο της Θεσσαλονίκης.
Να φέρεις δηλαδή τον άνθρωπο που κήρυττε την αταραξία, στην εποχή της απόλυτης ταραχής. Όπου έχουν ανατραπεί συνθήκες πολιτικές, κοινωνικές, οικονομικές σε ολόκληρο τον  κόσμο και όχι μόνο σε μια χώρα.
Να φέρεις τον φιλόσοφο της φρόνησης, στην εποχή της παραφροσύνης.
Θέλω να επιστρέψουμε για λίγο στην εποχή που δίδασκε ο ίδιος τους μαθητές του και να δούμε το περιβάλλον και την περιρρέουσα ατμόσφαιρα της εποχής. Ποια ήταν;
«Ανδρώνεται σε μια Ελλάδα που, λίγα χρόνια μετά το θάνατο του Μεγάλου Αλεξάνδρου, διατηρεί αμφίθυμες σχέσεις με τη Μακεδονική εξουσία. Η αυτονομία των πόλεων – κρατών, αποτελεί σε μεγάλο βαθμό παρελθόν.  Οι δολοφονίες, οι λεηλασίες, το θλιβερό παρών. Ειδικότερα στην Αθήνα όπου εγκαθίσταται τελικά ο Επίκουρος, είναι φανερή η παρακμή της πόλης και εμφανή τα σημάδια στην καθημερινότητά της. Δημογραφικός μαρασμός, οικονομική κρίση, αδιαφορία για τα κοινά. Επικρατεί  γενικός σκεπτικισμός για τα παλιά ιδανικά και τους θεσμούς και συμβαίνουν καθοριστικές  κοινωνικές, οικονομικές και πολιτικές αλλαγές» (Σχολιάζει ο Γιώργος Ζωγραφίδης στην εισαγωγή του έργου Επίκουρος – Ηθική του Εξάντα)
Σας θυμίζει κάτι με όσα συμβαίνουν σήμερα στη χώρα μας ;
Δεν θα το σχολιάσω, γιατί είναι διαφορετικό το θέμα της εισήγησής μου.
Θέλω όμως να σας μεταφέρω στο αύριο της ψηφιακής μας κοινωνίας και να σας περιγράψω με δικά μου λόγια, όσα παράξενα προέβλεψε σε μια ομιλία του – σχετικά πρόσφατα – ο κύριος Dieter Zetshe*, CEO DaimlerBenz.
. Το Uber είναι απλώς ένα εργαλείο λογισμικό, δεν διαθέτει ούτε ένα αυτοκίνητο. Σήμερα, είναι η μεγαλύτερη εταιρία ταξί στο κόσμο.
. Η Airbnb,είναι πλέον η μεγαλύτερη ξενοδοχειακή εταιρία στον κόσμο, αν και δεν διαθέτει ούτε ένα δωμάτιο ιδιόκτητο.
. Η συσκευή της  IBM Watson, στις ΗΠΑ, έχει αφήσει χιλιάδες δικηγόρους χωρίς δουλειά, γιατί μπορεί και δίνει νομικές συμβουλές σε ελάχιστο χρόνο με αξιοπιστία 90 % σε σχέση με αυτήν των ανθρώπων που έχει μετρηθεί στο 70 %.
. Το Facebook  έχει τώρα ένα λογισμικό αναγνώρισης σχεδίων, που μπορεί να αναγνωρίσει πρόσωπα καλύτερα από άνθρωπο.
. Το 2018, θα κυκλοφορήσουν για πρώτη φορά, τα πρώτα αυτοκίνητα αυτόνομης οδήγησης. Περί το 2020 το σύνολο της βιομηχανίας αυτοκινήτου θα αρχίσει να διαταράσσεται. Δεν θα θέλουμε πια να έχουμε αυτοκίνητο. Θα καλούμαι ένα αυτοκίνητο από το κινητό μας, θα εμφανιστεί εκεί που είμαστε και θα μας πάει στον προορισμό μας. Δεν θα χρειάζεται να αναζητούμε θέση στάθμευσης. Θα πληρώσουμε μόνο για την απόσταση που το χρησιμοποιήσαμε  και αφού δεν θα οδηγούμε μπορούμε να εργαστούμε. Τα παιδιά μας, δεν θα χρειαστεί να βγάλουν ποτέ τους δίπλωμα και δεν θα χρειαστεί να αποκτήσουν ποτέ τους αυτοκίνητο. Οι ασφαλιστικές εταιρίες – κομμάτι των οποίων είμαι κι εγώ – θα υποχρεωθούν να εγκαταλείψουν τον κλάδο του αυτοκινήτου. Σήμερα λέει ο κύριος Dieter, έχουμε ένα ατύχημα κάθε εκατό χιλιάδες χιλιόμετρα. Με την αυτόνομη οδήγηση θα είναι ένα σε κάθε δέκα εκατομμύρια χιλιόμετρα. Αυτό θα σώζει ένα εκατομμύριο ζωές κάθε χρόνο.
. Η ακίνητη περιουσία θα αλλάξει. Οι πόλεις θα αλλάξουν. Οι άνθρωποι θα αναζητήσουν καλύτερο και ομορφότερο περιβάλλον να ζήσουν μακριά από τις πόλεις, μιας και θα μπορούν να εργάζονται κατά την μετακίνησή τους.
. Ηλιακή ενέργεια: Πέρυσι, περισσότερη ηλιακή ενέργεια παράχθηκε παγκοσμίως απ’ ότι από ορυκτά.
. Πόσιμο νερό: Με τόσο φθηνή ηλιακή ενέργεια, έρχεται και η λύση για το πόσιμο νερό. Η αφαλάτωση του θαλασσινού νερού χρειάζεται μόνο 2kwh ανά κυβικό μέτρο. _- 0,25 sent.)
. Υγεία: Υπάρχουν εταιρίες που έχουν τη δυνατότητα να κατασκευάσουν σήμερα συσκευές που ονομάζονται Tricorder. Θα ενσωματωθούν στο κινητό μας τηλέφωνο. Θα σαρώνει τον αμφιβληστροειδή μας, θα παίρνει δείγμα αίματος, θα φυσάμε να μετρά τον αέρα από τα  πνευμόνια μας και θα αναλύει 54 βιοδείκτες που θα εντοπίζουν σχεδόν οποιαδήποτε ασθένεια. Θα είναι τόσο φθηνή εξέταση, που θα έχουν πρόσβαση οι πάντες σε αυτόν τον πλανήτη. Μπορείτε να διανοηθείτε τι σημαίνει για τα ασφαλιστικά ταμεία αυτή η εξέλιξη.
. Ψυχολογική διάθεση. Υπάρχει μια εφαρμογή, που ονομάζεται moodies η οποία μπορεί ήδη να πει σε τι διάθεση είμαστε. Μέχρι το 2020 θα υπάρχουν εφαρμογές στα κινητά μας, που μπορούν να ανακαλύψουν αν λέμε ψέματα. Αλλοίμονο στους πολιτικούς!
. Τρισδιάστατη εκτύπωση. Η τιμή του φθηνότερου εκτυπωτή 3D μειώθηκε από 18.000 $ σε 400 $ μέσα σε 10 χρόνια. Ταυτόχρονα έγινε 10 φορές πιο γρήγορος. Όλες οι μεγάλες εταιρίες υποδημάτων, αρχίζουν και  παράγουν παπούτσια 3D εκτύπωσης. Στο τέλος του τρέχοντος έτους, όλα τα σύγχρονα κινητά θα έχουν σαρωτή 3D. Θα σαρώνουμε τα πόδια μας και θα εκτυπώνουμε τέλεια παπούτσια στο σπίτι. Στην Κίνα, έχουν κτίσει ήδη κτίριο γραφείων 6 ορόφων,  κάνοντας χρήση αυτής της τεχνολογίας.
. Γεωργία. Ρομπότ θα καλλιεργούν τα χωράφια μας και η υδροπονική καλλιέργεια θα χρειάζεται πολύ λιγότερο νερό.
.Κτηνοτροφία.  Υπάρχουν ήδη έτοιμες νεοσύστατες εταιρίες που θα  φέρουν πρωτεΐνες εντόμων στην αγορά. Θα ονομαστεί, «εναλλακτική πηγή πρωτεινών» για να προωθήσουν το εμπόρευμά τους και να μην είναι αποκρουστικό σε όσους δεν μπορούν να συνηθίσουν την τροφή εντόμων.
Τέλος, εργασία. Προβλέπεται, όταν εξελιχθούν όλα αυτά , να έχουν χαθεί 70 με 80 % των θέσεων εργασίας.
Εδώ λοιπόν είναι που θα χρειασθούμε τον παππού Επίκουρο.
Εδώ είναι που πρέπει να εφοδιασθούμε με τη σοφία της φιλοσοφίας του και να κάνουμε τους Κήπους του Επίκουρου, εργαλείο εκπαίδευσης των ανθρώπων για να μπορέσουμε να κρατήσουμε τις ισορροπίες μέσα σε τόσες και τόσο δραματικές αλλαγές.
Χρειαζόμαστε την φρόνηση και την ηθική του να μας φωτίζουν το δρόμο.
Πρέπει να δούμε μακριά. Να προετοιμαστούμε για το αύριο, ακολουθώντας το δρόμο της Επικούριας φιλοσοφίας.
Λέει ο Επίκουρος στις κύριες δόξες ΧV : «Ο πλούτος της φύσης είναι και περιορισμένος και ευπόριστος, ενώ ο πλούτος που αναζητά η ματαιοδοξία, δεν έχει όρια». Αν ο καθένας μας, έχει στο πίσω μέρος του μυαλού του αυτήν τη σκέψη, δεν θα χαθούμε.
Δεν μπορούμε να μείνουμε έξω από τις εξελίξεις. Δεν μπορούμε να αντισταθούμε σε αυτές. Δεν μπορούμε να κλείσουμε τα μάτια και να κάνουμε πως δεν συμβαίνουν. Απλά πρέπει να προετοιμαστούμε για αυτές και να βάλουμε στην καθημερινότητά μας τη φιλοσοφία και να αναπτύξουμε μεταξύ μας σχέσεις αλληλέγγυας συνεργασίας. Να βρούμε τρόπο να διαμορφώσουμε τις δικές μας Ευτοπίες.
Χρειαζόμαστε την Παρέκκλιση, στον τρόπο που μας έχουν μάθει να σκεφτόμαστε. Να ανατρέψουμε την συνήθεια που μας σπρώχνει να κάνουμε αυτά που έχουμε μάθει.
Αν δεν αλλάξουμε, δεν θα βρούμε την ευδαιμονία στην ζωή μας.
Οι αλλαγές πρέπει να έρθουν από τα μικρά καθημερινά. Το πώς πίνουμε το καφέ μας. Πόσο πλαστικό μιας χρήσης έχουμε σε ημερήσια διάταξη, πως μεταφέρουμε τα ψώνια μας, πως πετάμε τα σκουπίδια μας, πια φρούτα αγοράζουμε (εποχής; ή σταφύλια την άνοιξη), ποιες είναι οι διατροφικές μας συνήθειες, πως καπνίζουμε στους δημόσιους χώρους, πως οδηγούμε, πως συμπεριφερόμαστε στα μέσα μαζικής μεταφοράς, πως υπερασπιζόμαστε τη γνώμη μας, πως αναζητούμε το δίκιο μας.
Πρέπει να παρεκκλίνουμε από τον τρόπο ζωής που έχουμε συνηθίσει να ζούμε, για να συναντηθούμε με την ηθική του Επίκουρου.
Πρέπει να παρεκκλίνουμε από τον τρόπο ζωής, που μας έχουν συνηθίσει και ζούμε, για να συναντηθούμε ως ανθρώπινα όντα στο αύριο της ψηφιακής εποχής.
Σας χαιρετώ με το απόφθεγμα που με αντιπροσωπεύει.
«Δεν έχουμε ανάγκη από σοφές και μάταιες γνώμες, αλλά από μια αθόρυβη, γεμάτη έργα ζωή»
Ο Επίκουρος, μας οδηγεί."

*Τελικά, δεν μπόρεσα να ξεφύγω από τα παραπλανητικά δημοσιεύματα του διαδικτύου και απέδωσα στον κύριο Dieter Zetshe, όσα κατέθεσε ο Udo Gollub όπως πολύ σωστά επεσήμανε ο φίλος Γιώργος Γιώτης, που ειδικεύετε στο να ανακαλύπτει παρόμοια δημοσιεύματα. Η διεύθυνση όπου τα ανακάλυψε είναι η https://www.facebook.com/udo.gollub/posts/10207978845381135.
Παρ' όλα αυτά, μπορεί να μην είναι λόγια του ηγέτη ενός εκ των κολοσσών της Ευρώπης, είναι όμως κοντά στην πραγματικότητα και ως τέτοια μου αρκούν. 
Στις 14/3 είχε επισημανθεί ως HOAXES   http://ellinikahoaxes.gr/2018/03/14/dieter-zetsche-enas-allos-kosmos-erchete-syntoma/  και δεν το πήρα είδηση.
Φίλε Γιώργο, σ' ευχαριστώ πολύ για τη διόρθωση.

Σάββατο, 7 Απριλίου 2018

Είναι η ζωή του καθενός, ένας μικρός ωκεανός που πρέπει να τον περάσει.

Ένας παράξενος γέρος βρέθηκε σε μια παρέα παιδιών και άρχισε να τους λέει μια ιστορία.

Είναι η ζωή του καθενός, ένας μικρός ωκεανός που πρέπει να τον περάσει.

Ο καθένας, σύμφωνα με τις δυνατότητές του, φτιάχνει τη σχεδία του και την εξοπλίζει με τα μέσα που μπορεί.

Πολλοί διαλέγουν να μείνουν στο μικρό ορμίσκο που γεννήθηκαν κολυμπώντας μόνο με τα χέρια τους.

Οι πλειοψηφία, καβαλά ένα κούτσουρο που περνούσε τυχαία και αν είναι τυχεροί, μπορεί και να πιάσουν κάποιο νησί να σωθούν, να ξαποστάσουν και αν έχουν τόλμη, να ξεκινήσουν και πάλι για το άγνωστο.

Αρκετοί, από τους λίγους που απέμειναν, φτιάχνουν μια μικρή σχεδία και παλεύουν με τα κουπιά, ή με το μικρό πανί τους να ξεκινήσουν το ταξίδι τους.




Ακόμη λιγότεροι, αντί για  σχεδία έχουν βαρκούλα, την εξοπλίζουν με μεγάλα πανιά στο κεντρικό τους ιστίο και με φλόκο για  μεγαλύτερη ταχύτητα. Και αν πέφτει ο άνεμος, έχει ο Θεός.




Ελάχιστοι έχουν τη δυνατότητα να εξοπλίσουν το ιστιοφόρο τους και με μηχανή για να μη κολάν πουθενά.Με ότι καιρό και αν έχει, αυτοί  προχωρούν και  φτάνουν στον προορισμό που έχουν επιλέξει και όχι όπου τους βγάλει το ρεύμα της ζωής.




Το πως ξεκινά αυτό το ταξίδι ο καθένας, η ψυχούλα του το ξέρει.

Την σχεδία του, το σκάφος του, το κούτσουρό του, ο καθένας το επιλέγει, το χτίζει, το εξοπλίζει με το μυαλό του, τη θέλησή του και τις προτεραιότητές της ζωής του.
Το σκαρί που θα καβαλήσει είναι οι γνώσεις του, η παιδεία του, το μεράκι του για μάθηση και για δουλειά.
Η μηχανές του, είναι η εξειδίκευση του, η δεξιότητές του, η ατομική του προσφορά στην γενική εξέλιξη.
Το κεντρικό του πανί, είναι η ενασχόλησή του με το σώμα του, με τον αθλητισμό και την υγεία του.
Ο φλόκος του,  είναι η αγάπη του για τις τέχνες και τον πολιτισμό.
Κάτι από αυτά αν θα λείπει, σε κάποια φάση της ζωής του, θα καταλάβει πως δεν είναι πλήρης και πλήρως εξοπλισμένος. Θα βρεθεί σε δύσκολες στιγμές και δεν θα έχει όλα τα μέσα να τις ξεπεράσει.
Όλοι οι άνθρωποι μέχρι τα 24 τους χρόνια έχουν διαμορφώσει το "μέσον" που θα διασχίσουν τον ωκεανό τους.
Υπάρχουν αρκετοί, που συνεχίζουν να παλεύουν και να προσπαθούν να μεγαλώσουν τη σχεδία τους, να την εξοπλίσουν με πιο μεγάλο πανί, με καλύτερη μηχανή, με πιο μεγάλο φλόκο, σε όλη τους τη ζωή. Δεν εγκαταλείπουν ποτέ τον αγώνα.
Το μεγάλο τους κέρδος είναι πως ποτέ τους δεν θα πουν, βαρέθηκα αυτό το ταξίδι. 
Κουράστηκα. 
Δεν αντέχω άλλο.
Γιατί, η ομορφιά είναι στο ταξίδι και ο προορισμός γνωστός εκ των προτέρων.
Άγνωστη παραμένει η άφιξη.
Καλό σας ταξίδι ομορφιές μου. Με όποιο τρόπο και αν το ξεκινήσετε, ποτέ μη σταματήσετε να εξοπλίζετε το σκαρί σας.


Πέμπτη, 22 Μαρτίου 2018

" γινάτι " Ο σοφός της λίμνης

Ήταν Δεκέμβριος του 2008, όταν ακούγοντας στο ραδιόφωνο την εκπομπή της Αναστασίας Γρηγοριάδου μια συνέντευξη του Γιάννη Καλπούζου καρφώθηκε στην καρδιά μου το παρακάτω απόσπασμα.

"Ένα Ιμαρέτ είναι η γη.Το Ιμαρέτ του Θεού.Κι εμείς οι φτωχοί, τα ορφανά και οι ταξιδιώτες της ζωής , που μας φιλοξενεί.Μας τρέφει, ανοίγει την αγκαλιά του, μας δέχεται και μας επιτρέπει να απολαύσουμε και να χαρούμε την ζωή.Κι εμείς θαρρούμε πως το διαφεντεύουμε.Το μοιράσαμε, είπαμε "αυτός ο τόπος δικός μας, εκείνος δικός σας" κι ύστερα ορμήσαμε ο ένας στον τόπο του άλλου, χωρίς να νογάμε ότι δεν ανήκει σε κανέναν.Μας άφησε ο Θεός αυτό το ιμαρέτ να το διαχειριστούμε κι εμείς αρπάζουμε, κλέβουμε, αδικούμε, εκμεταλλευόμαστε, διεκδικούμε όλο και περισσότερα, μέχρι την ώρα που θα επιστρέψουμε το τομάρι μας εκεί όπου ανήκει, στο χώμα. Και θα αξίζει τότε με όσο ενός βοδιού ή ενός προβάτου, τίποτε παραπάνω."

Ήταν ουσιαστικά ο ιδανικός τρόπος για να βρεθώ στην πρώτη παρουσίαση βιβλίου στη ζωή μου. Είχα την ανάγκη να γνωρίσω από κοντά τον άνθρωπο που έγραψε αυτά τα λόγια.
Και τον γνώρισα.
Και γίναμε συνοδοιπόροι σε μία ονειρική πολιτεία έκτοτε.
Τον ακολουθώ, πιστός αναγνώστης των έργων του και λάτρης της γραφής του.
Όταν δέχθηκα την πρόσκληση πριν λίγο καιρό, να είμαι ένας από τους δύο που θα αναγνώσουμε αποσπάσματα του βιβλίου στην παρουσίαση της 30ης Μαρτίου στο Public, ένοιωσα τη χαρά της ολοκλήρωσης μιας σχέσης, που στα δέκα χρόνια που διανύσαμε από την πρώτη παρουσίαση του "Ιμαρέτ", μεσολάβησαν μια παρουσίαση στην Κομοτηνή που άφησε εποχή, μια παρουσίαση στην Καστοριά για το "Άγιοι & Δαίμονες", μια στο Αμύνταιο για το "Σέρρα" και πολλές συναντήσεις με διάφορες αφορμές Αθήνα και Θεσσαλονίκη.
Μια σχέση που δεν αρκέστηκε στην εκτίμηση, τον σεβασμό και την αγάπη ενός αναγνώστη προς τον αγαπημένο του συγγραφέα, αλλά και στα βιώματα που βάζουν θεμέλια για μια καθαρή και ουσιώδη φιλία.

Λίγες μέρες πριν, παρέλαβα το νέο έργο του Γιάννη Καλπούζου, το (" γινάτι" Ο σοφός της λίμνης) από τις εκδόσεις Ψυχογιός.
Το διάβασα με τη λαχτάρα του διψασμένου για νερό  ταξιδευτή.
Αν με ρωτήσει κανείς τι κρατώ από αυτές τις σελίδες, τι ξεχωρίζω από το "γινάτι", θα πω πως για πρώτη φορά φώλιασε μέσα μου ένα μυθιστόρημα ολόκληρο, αυτούσιο, δίχως ερωτηματικά, δίχως ενστάσεις, δίχως αναστολές.
Μαγικός ο τρόπος που προσεγγίζει η σκέψη του συγγραφέα τον τόπο, το χρόνο, τους χαρακτήρες των ηρώων του. Μα αυτό που με σαγηνεύει σε υπέρτατο βαθμό, είναι η σοφία που κουβαλούν τα λόγια και οι κινήσεις των ηρώων του. 
Ο κάθε ένας από όσους διαβάσουν το βιβλίο, θα βρει κάπου να σταθεί και να αναλογιστεί, πόσο πιο όμορφος θα ήταν ο κόσμος μας, αν οι άνθρωποι είχαν τη δυνατότητα να προσλάβουν μέρος αυτής της σοφίας.
Η ιστορία που έχω προσλάβει  σαν γνώση,  διαβάζοντας τα έργα του Γιάννη Καλπούζου είναι καταγεγραμμένη ανεξίτηλα μέσα μου, σαν να είναι βίωμά μου. 
Δεν είναι απλά ένας ευφάνταστος συγγραφέας με αναγνωρίσιμη, δική του γραφή. 
Είναι ένας ερευνητής της ιστορίας των ανθρώπων και όχι των κρατών. 
Εντάσσει στο ιστορικό πλαίσιο μιας εποχής και ενός τόπου τους ήρωες του και η μυθοπλασία του αποκτά νέα διάσταση. Πολλαπλά χρήσιμη, παιδευτική και διασκεδαστική.

Αν θέλετε να ικανοποιήσετε την ανάγκη σας για ένα καλό βιβλίο, διαβάστε το "γινάτι" και είμαι σίγουρος πως θα σας οδηγήσει στο μονοπάτι που χαράζει η γραφή του Γιάννη Καλπούζου όλα αυτά τα χρόνια και θα γίνουμε συνοδοιπόροι προς ένα καλύτερο αύριο, γιατί θα έχουμε γνωρίσει το χθες.

Και ένα μικρό απόσπασμα από το φίλο μου Στέργιο Γκρέτζιο που μου έδωσε τη χαρά και τη μοιράζομαι μαζί σας.


Δευτέρα, 5 Φεβρουαρίου 2018

ΘΕΑΤΡΟ ΤΟΥ ΑΛΛΟΤΕ Παράσταση " Τα Κόκκινα Φανάρια"



Ένα θεατρικό ταξίδι που ξεκίνησε τον Οκτώβριο οκληρώθηκε στις 25 Ιανουαρίου, κάνοντας ένα γύρω για άλλες τέσσερις παραστάσεις 1 με 4 Φεβρουαρίου, με τη μεγάλη προσέλευση του κοινού, να μας υποχρεώνει για μία ακόμη παράταση 14,15,16 Φεβρουαρίου, στον ίδιο φιλόξενο χώρο του θεάτρου Αυλαία.

Έχω την επιθυμία να καταγράψω όσα κουβαλώ μέσα από αυτήν την εμπειρία.

Το σκαρί του Θεάτρου του Άλλοτε καλοχτισμένο, με καπετάνισσα την Βαρβάρα Δουμανίδου και πλήρωμα που ήταν χρόνια στο κουρμπέτι, υποδέχτηκε και κάποιους ξέμπαρκους, σαν και του λόγου μου. 
Ξεκινήσαμε να χτίζουμε κομμάτι - κομμάτι το νέο σκαρί με πολλές δυσκολίες σε ξένα καρνάγια. Πότε στο ΕΝΟ, πότε στο Μπενσουσάν και για λίγο στο Alte Fablon. Επίπονη προσπάθεια που γινόταν φοβερά δυσκολότερη όσο πλησίαζε ο καιρός, που θα έπρεπε να συντονιστούμε τόσοι άνθρωποι για να  δούμε ολοκληρωμένο το έργο.
Έγινε όμως! 
Και το φοβερό ήταν πως έγινε, δίχως εντάσεις, δίχως προστριβές, δίχως αναβολές. 
Και μετά από 59 χρόνια ζωής, μπορώ να το πω με σιγουριά, πως κανένα πλήρωμα δεν μπορεί να φτάσει κάπου, αν δεν έχει εμπιστοσύνη και σεβασμό και αγάπη στον καπετάνιο του.



Όλα τα μέλη του πληρώματος, δώσαμε το καλύτερό μας εαυτό. Όμως η έμπνευση της Βαρβάρας να εντάξει στην ομάδα τον Πέτρο Σατραζάνη, όχι μόνο σαν συνθέτη της μουσικής, αλλά και σαν συνδετικό κρίκο των συναισθημάτων μας, αφού παίζοντας ζωντανά επί σκηνής, διαμόρφωνε τις μουσικές του,  σύμφωνα με όσα ο ίδιος προσλάμβανε από την ενέργειά μας και τα συναισθήματά μας παίζοντας το ρόλο του ο καθένας  και η καθεμία από μας, ήταν το κλειδί για να ξεφύγουμε και να μην έχουμε απλά ένα ωραίο σκαρί, αλλά με ούριο άνεμο το εξαιρετικό κείμενο του Αλέκου Γαλανού, να ταξιδέψουμε και να καταφέρουμε να πάρουμε μαζί μας, και όσους από το κοινό αντιλαμβάνονταν τις προσθέσεις  μας.
Και πρόθεσή μας ήταν μια και μόνη. 
Παραθέτω αυτούσια τα λόγια της Βαρβάρας Δουμανίδου για να είναι ακριβής η περιγραφή μου.




✾ Ήθελα να φέρω την αλήθεια, ωμή, στο πρόσωπο του θεατή κι όχι να κρύψω την ασχήμια και τη βρωμιά κάτω από το χαλί. Να μη μείνω και προβάλλω την αισθησιακή, σεξουαλική πλευρά αυτών των γυναικών (γι αυτό και δεν έχει γυμνό η παράσταση), αλλά την κακοποίηση και την εκμετάλλευσή τους από οίκους ανοχής και νταβατζήδες, από έλλειψη άλλων επιλογών για την επιβίωσή τους, θύματα εκφοβισμού, αλλά και του έρωτα με λάθος άνθρωπο. Κι αυτό με τη νόμιμη σφραγίδα του κράτους και της κοινωνίας υποφέροντας μια στιγματισμένη ζωή γεμάτη κινδύνους, κακοποιημένες ψυχικά και σωματικά, συχνά εξαρτώμενες συναισθηματικά από τους δυνάστες τους». ✾

Και ήρθε αυτή  η αλήθεια. 
Κάποιους πλήγωσε, κάποιους πόνεσε, κάποιους τρομοκράτησε, αρκετούς τους ξένισε, μα αυτό που κρατώ, είναι τα ζεστά και υγρά βλέμματα όσων μας πλησίαζαν στο τέλος κάθε παράστασης και μας επέστρεφαν κάτι από όσα πήραν. Αυτό το κάτι, είναι που με ανατροφοδοτεί και έχω τη δύναμη να βρίσκομαι και το επόμενο βράδυ επί σκηνής.
Βίωσα αυτή την εμπειρία, μέσα σε μια ηρεμία μοναδική. Με ένα πνεύμα αλληλεγγύης και συναδελφικότητας πρωτόγνωρο.  
Ούτε στην κατασκευή των σκηνικών συναντήσαμε προβλήματα, αφού βρέθηκαν οι κατάλληλες λύσεις για να ανταποκρίνονται στις προδιαγραφές της παράστασης. (Σημαντική η βοήθεια του αδελφού μου, Τάσου Μίχου και του φίλου Τάκη που μας παραχώρησε τα εργαλεία του ανενεργού εργαστηρίου του για αυτό τον σκοπό).

Δεν υπήρξε ούτε μια φορά στις δώδεκα παραστάσεις μας και στις αμέτρητες πρόβες, που να μου απόσπασε την προσοχή κάτι έξω από την παράσταση και να μη μπορώ να αφοσιωθώ στο ρόλο μου.
Και σε συνθήκες δύσκολες, αφού πολλά βράδια χρειάστηκε να διαλύσουμε το σκηνικό μας και την επόμενη να το ξαναστήσουμε.

Θα καταχωρήσω με τη σειρά που μου έρχονται στο νου και τους υπόλοιπους συντελεστές και μέλη αυτού του πληρώματος, σε αυτό το υπέροχο ταξίδι.
Ο καπετάν Νικόλας πήρε σάρκα και οστά χάρη στη στιβαρή και αισθαντική ερμηνεία του Στέργιου Κωνσταντζίκη. Κάθε βράδυ, μετά την παράσταση, ένοιωθα την ανάγκη να του σφίξω το χέρι για τον αψεγάδιαστο τρόπο που απέδιδε τον ρόλο του.
Η Μαίρη, είχε τη χάρη και την ομορφιά της Τζιωρτζίνας Βογιατζόγλου που μου έκανε φοβερή εντύπωση, πως από τις πρώτες πρόβες ήξερε όλα τα λόγια σε έναν από τους πιο μεγάλους ρόλους και είχε στυλιζαρισμένη προσέγγιση στο χαρακτήρα με ελάχιστες μεταβολές στη διάρκεια που έχτιζε το ρόλο.
Ο Μιχάλης, ένα αμούστακο και άβγαλτο παλικάρι, που εξελίχθηκε από την πένα του Γαλανού σε ένα αδίστακτο καιροσκόπο, έχει την όψη του πιο ευγενικού νέου ηθοποιού που έχω γνωρίσει. Του Γιώργου Κωνσταντίνου. Σπουδές, δουλειά, θέατρο τα έβαλε σε μια σειρά και τα προλαβαίνει και χαμογελά! Υπέροχος!
Ο πολυτάλαντος Νίκος Γκάρας  δεν σταματά να με εκπλήσσει, που βρίσκει τη δύναμη μέσα σε τόση πραότητα, να κάνει τόσα πολλά και τόσο καλά! Στην παράσταση πάντως είχε την υποχρέωση, να κάνει τον αστυφύλακα μέσα στη σκηνή και το αμερικανάκι πίσω από αυτήν με πολύ αξιόπιστο τρόπο.
Η Μαντάμ Παρί είχε το μπρίο και την αξιοπρέπεια της Όλγας Καλαμάρα με το απίστευτο χιούμορ της και την απέραντη τρυφερότητά της.
Η Μυρσίνη δεν άφησε κανέναν ασυγκίνητο με τα πάθη της και αυτό ήταν κατόρθωμα της Μαρίας Σεμερτζίδου. Η ζωντάνια της, το κέφι της, το χαμόγελό της έδιναν άλλον αέρα τόσο στις πρόβες, όσο και στις παραστάσεις. Την αγαπώ!
Το πιο παράδοξο ζευγάρι στο έργο του Αλέκου Γαλανού, αυτό της Μαρίνας και του Ντόρη,
ενσάρκωσαν η Άννα Μαρία Γάτου και ο Γιάννης Κυφωνίδης. Οι δυσκολότερες σκηνές του έργου. Και πως να γίνει βίαιος ένας τόσο ευγενής άνθρωπος! Και πως να υποδυθείς ένα ρόλο που η Χέλμη τον πήγε στο Θεό!  Πάλεψαν σκληρά και οι δύο, για να φτάσουν τις σκηνές τους στο επίπεδο που αναζητούσε η σκηνοθέτις μας και πιστεύω πως τα κατάφεραν.
Ο Πέτρος, ευτύχησε να είναι ένας Πέτρος και μάλιστα Φραγγόπουλος που του έδωσε φτερά και να αποσπά την προσοχή του κοινού αν και όντας ο μικρότερος ρόλος της παράστασης. Το πειραχτήρι της παρέας που αν και μπήκε τελευταίος στο πλήρωμα, έγινε ένα με όλους.

Ο Γαλανός, υπηρέτησε στο κείμενό του όλες αυτές τις ψυχές που βρέθηκαν αλυσοδεμένες στο άρμα του αγοραίου έρωτα και αναζήτησε στην καθημερινότητά τους τις στιγμές που είχαν μια δόση ελευθερίας. Σε μια κοινωνία που έχει μάθει να λειτουργεί εδώ και αιώνες με έναν τρόπο αγελαίο δεν υπάρχουν και πολλές τέτοιες στιγμές για τέτοιες υπάρξεις. Το ανώνυμο  πλήθος όλων αυτών των γυναικών, το ενσάρκωσε η τραγουδίστρια της παράστασης η Νατάσσα Κοψαχείλη. Βρήκε τον τρόπο και άντεξε να δεχτεί όλο το ανδρικό πληθυσμό του θιάσου - πλην του καπετάν Νικόλα - στο κρεβάτι της. Να γίνει έτσι το κύριο μέσο για να αντιληφθούν οι θεατές, πως πίσω από τα προφανή, υπάρχει ο πόνος και η εκμετάλλευση και η εγκατάλειψη και ο στιγματισμός. Υποκλίνομαι στη δύναμή της και στην υπέροχη φωνή της.
Σε όλη αυτή την προσπάθεια, είχα δίπλα μου αγόγγυστα και αρωγό μέχρι να βρω τα πατήματά μου, την Κατερίνα του Γαλανού, κατά κόσμο Θεοδώρα Κωστάκου, Την αγαπημένη μου Λόλα. Ήταν εκεί για όλους και για όλα. Προγραμματισμένη να δίνει λύσεις και να δίνεται. Η ψυχή της ομάδας και η μεγάλη μου χαρά για την τόσο κοντινή μας συνεργασία.
Ο Μιχαήλος που βροντοφώναξε την ισχύ του σαν κυρίαρχος στο πορνείο, που βρήκε το μάστορά του από ένα αδύναμο πλάσμα που εκμεταλλευόταν δίχως να ανταποκρίνεται στον έρωτά του, δεν θα έβρισκε καλύτερο εκπρόσωπο από τον Δημήτρη Βασιλειάδη. Αν κατόρθωσα κάτι παίζοντας το ρόλο του γέρου, τα μισά τα οφείλω στη δική του διδασκαλία κινησιολογικά. Στη δική του συμπαράσταση και στάση σε όλους μας. Υπέροχος συγκυβερνήτης σε ένα άξιο πλήρωμα!
Ο Πέτρος Σατραζάνης ήταν μια αποκάλυψη για μένα. Δεν υπήρχε ρόλος για αυτόν και έγινε το χαλί για να πατήσουμε και να μας ενώσει όλους.  Τον λάτρεψα για τον τρόπο που έπαιζε το πιάνο. Για την αισθητική του. Για την παιδεία του. Για τις παρεμβάσεις του.



Θα τον ακολουθώ!

Τέλος, η Βαρβάρα Δουμανίδου, είναι ένα κεφάλαιο από μόνη της. Όσα και αν γράψω σε αυτό το μικρό αφιέρωμα για αυτήν την ομάδα που χαράχθηκε μέσα μου ανεξίτηλα, θα είναι λίγα. Θα επανέλθω και όταν θα γίνει, θα συμπεριλάβω και το άλλο της μισό που μας χάριζε απλόχερα αγκαλιές και μας έδινε δύναμη. 
Τον  Ηλία Μάστορα
Αυτός δεν είναι μόνο κεφάλαιο, αλλά τόμος ολάκερος.